دستگاه‌های بدنسازی باشگاهی با کاربرد هر دستگاه و عضله هدف

وقتی وارد یک باشگاه بدنسازی می‌شوید، احتمالاً با دستگاه‌هایی روبه‌رو می‌شوید که بعضی از آن‌ها اسم آشنایی دارند و بعضی دیگر کمتر شناخته‌شده‌اند. پرس پا، لت، قایقی، کراس اور، اسمیت، جلو پا، پشت پا، باترفلای، هاگ پا و ده‌ها دستگاه دیگر، هرکدام برای درگیر کردن بخش مشخصی از بدن طراحی شده‌اند.

شناخت اسم دستگاه‌های بدنسازی فقط برای مربی‌ها یا ورزشکاران حرفه‌ای نیست. کسی که قصد تمرین اصولی دارد، صاحب باشگاهی که می‌خواهد محتوای آموزشی برای اعضا آماده کند، یا فردی که می‌خواهد با تجهیزات باشگاه آشنا شود، با دانستن کاربرد هر دستگاه می‌تواند بهتر تمرین کند و راحت‌تر مسیر تمرینی خود را بشناسد.

در این مقاله، دستگاه‌های بدنسازی باشگاهی را بر اساس عضله هدف دسته‌بندی کرده‌ایم تا بدانید هر دستگاه برای کدام بخش بدن استفاده می‌شود و چه کاربردی دارد.

جدول سریع اسم دستگاه‌های بدنسازی و عضله هدف

نام دستگاه	عضله اصلی درگیر	کاربرد اصلی
پرس پا	چهارسر ران، باسن، همسترینگ	تقویت و حجم‌دهی پایین‌تنه
جلو پا	چهارسر ران	تمرین ایزوله جلوی ران
پشت پا	همسترینگ	تقویت پشت ران
هاگ پا	ران و باسن	اجرای اسکوات کنترل‌شده
ساق پا	ساق	تقویت عضلات ساق
پرس سینه	سینه، پشت بازو، سرشانه جلو	تقویت عضلات سینه
بالا سینه	بالای سینه	فرم‌دهی بخش بالایی سینه
باترفلای	سینه	جمع‌کردن و تفکیک عضلات سینه
لت سیمکش	زیربغل، پشت، جلو بازو	افزایش عرض عضلات پشت
قایقی	پشت میانی، زیربغل	تقویت ضخامت عضلات پشت
تی بار	پشت، زیربغل، کول	تمرین قدرتی عضلات پشت
پرس سرشانه	سرشانه، پشت بازو	تقویت شانه‌ها
نشر جانب	سرشانه میانی	فرم‌دهی سرشانه
جلو بازو	دوسر بازویی	تمرین ایزوله جلو بازو
پشت بازو	سه‌سر بازویی	تقویت پشت بازو
کرانچ شکم	شکم	تقویت میان‌تنه
فیله کمر	پایین کمر، باسن	تقویت عضلات پشتی بدن
کراس اور	سینه، بازو، سرشانه، پشت	اجرای حرکات متنوع سیم‌کش
اسمیت	پا، سینه، سرشانه	حرکات چندمفصلی با مسیر کنترل‌شده
مولتی جانگل	کل بدن	تمرین چندایستگاهی

 

دستگاه‌های بدنسازی مخصوص پا و پایین‌تنه

عضلات پایین‌تنه شامل چهارسر ران، همسترینگ، باسن، ساق و عضلات داخلی و خارجی ران هستند. دستگاه‌های این بخش معمولاً برای افزایش قدرت، فرم‌دهی پا و اجرای حرکات کنترل‌شده استفاده می‌شوند.

 

 

دستگاه‌های بدنسازی مخصوص سینه

عضلات سینه در حرکات فشاری بالاتنه نقش اصلی دارند. دستگاه‌های سینه کمک می‌کنند ورزشکار مسیر حرکت را بهتر کنترل کند و فشار تمرین را روی بخش‌های مختلف سینه متمرکز کند.

 

دستگاه‌های بدنسازی مخصوص پشت و زیربغل

عضلات پشت شامل زیربغل، پشت میانی، کول و عضلات اطراف کتف هستند. این عضلات در فرم بدن، قدرت کششی و تعادل بالاتنه نقش مهمی دارند.

 

 

 

 

دستگاه‌های بدنسازی مخصوص سرشانه

سرشانه از چند بخش تشکیل شده است: جلویی، میانی و پشتی. برای داشتن فرم متعادل در بالاتنه، بهتر است تمرین سرشانه فقط به حرکات فشاری محدود نشود.

 

دستگاه‌های بدنسازی مخصوص بازو

بازو شامل دو گروه اصلی جلو بازو و پشت بازو است. دستگاه‌های بازو معمولاً حرکت را محدود و کنترل‌شده می‌کنند تا تمرکز بیشتری روی عضله هدف ایجاد شود.

دستگاه‌های بدنسازی مخصوص شکم و میان‌تنه

عضلات شکم، پهلو و پایین کمر در ثبات بدن نقش دارند. دستگاه‌های این بخش به ورزشکار کمک می‌کنند میان‌تنه را کنترل‌شده‌تر تمرین دهد.

دستگاه کرانچ شکم

کرانچ شکم برای خم‌کردن تنه و درگیر کردن عضلات شکمی استفاده می‌شود.

عضله هدف: شکم
نوع حرکت: خم‌کردن تنه
سطح تمرین: مبتدی تا حرفه‌ای
کاربرد تمرینی: تقویت عضلات شکم و افزایش کنترل میان‌تنه

میز شکم

میز شکم برای اجرای درازنشست، کرانچ و حرکات متنوع شکمی استفاده می‌شود. بعضی مدل‌ها قابلیت تنظیم شیب دارند.

عضله هدف: شکم، زیرشکم
نوع حرکت: وزن بدن
سطح تمرین: مبتدی تا حرفه‌ای
کاربرد تمرینی: تمرینات شکمی، حرکات میان‌تنه، تمرینات کمکی

دستگاه فیله کمر

فیله کمر برای تقویت عضلات پایین کمر، باسن و پشت ران استفاده می‌شود.

عضله هدف: پایین کمر، باسن، همسترینگ
نوع حرکت: بازکردن تنه
سطح تمرین: مبتدی تا متوسط
کاربرد تمرینی: تقویت زنجیره پشتی بدن، افزایش ثبات کمر، کامل‌کردن تمرین میان‌تنه

دستگاه‌های چندکاره و سیم‌کش

دستگاه‌های سیم‌کش و چندکاره به دلیل تنوع حرکتی بالا، در بسیاری از باشگاه‌ها جایگاه ویژه‌ای دارند. با یک دستگاه می‌توان چندین عضله را تمرین داد.

دستگاه کراس اور

کراس اور از دو ستون سیم‌کش تشکیل شده و امکان اجرای حرکات متنوعی را فراهم می‌کند.

عضله هدف: سینه، سرشانه، بازو، پشت، میان‌تنه
نوع حرکت: متنوع با کابل
سطح تمرین: مبتدی تا حرفه‌ای
کاربرد تمرینی: اجرای حرکات تک‌مفصلی و ترکیبی، تمرین زاویه‌های مختلف عضلات، افزایش تنوع برنامه تمرینی

حرکت کراس سینه، پشت بازو سیم‌کش، جلو بازو کابل، نشر جانب کابل و فیس‌پول از تمرینات رایج با این دستگاه هستند.

اسمیت

اسمیت ماشین دستگاهی با میله متحرک در مسیر ثابت است. این دستگاه برای حرکات مختلفی مثل اسکوات، پرس سینه، پرس سرشانه و لانج استفاده می‌شود.

عضله هدف: پا، سینه، سرشانه، باسن
نوع حرکت: چندمفصلی
سطح تمرین: مبتدی تا حرفه‌ای
کاربرد تمرینی: اجرای حرکات قدرتی با مسیر کنترل‌شده

اسمیت برای ورزشکارانی مناسب است که می‌خواهند روی مسیر حرکت کنترل بیشتری داشته باشند.

دستگاه مولتی جانگل

مولتی جانگل یک دستگاه چندایستگاهی است که چند ورزشکار می‌توانند هم‌زمان از بخش‌های مختلف آن استفاده کنند.

عضله هدف: کل بدن
نوع حرکت: چندایستگاهی
سطح تمرین: عمومی تا حرفه‌ای
کاربرد تمرینی: لت، قایقی، کراس، پشت بازو، جلو بازو و حرکات ترکیبی

این دستگاه بیشتر در باشگاه‌های بزرگ و پرتردد استفاده می‌شود.

دستگاه‌های هوازی باشگاهی

دستگاه‌های هوازی برای تقویت سیستم قلبی‌عروقی، گرم‌کردن بدن، افزایش استقامت و کمک به چربی‌سوزی استفاده می‌شوند.

تردمیل

تردمیل برای پیاده‌روی و دویدن در فضای ثابت استفاده می‌شود.

عضله هدف: پا، قلب و عروق
نوع تمرین: هوازی
کاربرد تمرینی: گرم‌کردن، چربی‌سوزی، افزایش استقامت

دوچرخه ثابت

دوچرخه ثابت تمرینی کم‌فشار برای پایین‌تنه و سیستم قلبی‌عروقی ایجاد می‌کند.

عضله هدف: پا، باسن، قلب و عروق
نوع تمرین: هوازی
کاربرد تمرینی: تمرین کم‌فشار، مناسب برای شروع تمرین و افزایش استقامت

الپتیکال

الپتیکال حرکتی ترکیبی بین پیاده‌روی، دوچرخه و اسکی ایجاد می‌کند.

عضله هدف: پا، باسن، دست‌ها، قلب و عروق
نوع تمرین: هوازی کم‌فشار
کاربرد تمرینی: چربی‌سوزی، افزایش استقامت، کاهش فشار روی مفاصل نسبت به دویدن

دستگاه‌های بدنسازی را چطور در باشگاه دسته‌بندی کنیم؟

برای اینکه ورزشکاران راحت‌تر دستگاه‌ها را پیدا کنند، بهتر است فضای باشگاه بر اساس گروه عضلانی چیده شود. این مدل دسته‌بندی باعث می‌شود مسیر تمرین واضح‌تر باشد و کاربران کمتر بین دستگاه‌های نامرتبط جابه‌جا شوند.

یک دسته‌بندی کاربردی می‌تواند این‌طور باشد:

·         بخش پا و پایین‌تنه: پرس پا، جلو پا، پشت پا، هاگ پا، ساق پا

·         بخش سینه: پرس سینه، بالا سینه، باترفلای

·         بخش پشت و زیربغل: لت، قایقی، تی بار، بارفیکس کمک‌دار

·         بخش سرشانه و بازو: پرس سرشانه، نشر جانب، جلو بازو، پشت بازو

·         بخش شکم و میان‌تنه: کرانچ شکم، میز شکم، فیله کمر

·         بخش چندکاره: کراس اور، اسمیت، مولتی جانگل

·         بخش هوازی: تردمیل، دوچرخه ثابت، الپتیکال

این دسته‌بندی فقط برای چیدمان فیزیکی نیست؛ حتی برای تولید محتوا، طراحی برنامه تمرینی و معرفی محصولات داخل سایت هم کاربرد دارد.

کدام دستگاه‌ها برای هر عضله ضروری‌ترند؟

اگر بخواهیم برای هر گروه عضلانی چند دستگاه شاخص معرفی کنیم، می‌توانیم این فهرست را در نظر بگیریم:

پا و باسن

·         پرس پا

·         جلو پا

·         پشت پا

·         هاگ پا

·         داخل ران و خارج ران

·         ساق پا

سینه

·         پرس سینه

·         بالا سینه

·         باترفلای

·         کراس اور

پشت و زیربغل

·         لت سیمکش

·         قایقی

·         تی بار

·         بارفیکس کمک‌دار

سرشانه

·         پرس سرشانه

·         نشر جانب

·         فلای معکوس

بازو

·         جلو بازو

·         پشت بازو

·         سیم‌کش برای حرکات بازو

شکم و میان‌تنه

·         کرانچ شکم

·         میز شکم

·         فیله کمر

تفاوت دستگاه‌های وزنه آزاد، سیم‌کش و وزنه انتخابی چیست؟

در باشگاه‌ها با چند مدل دستگاه روبه‌رو می‌شویم. شناخت تفاوت آن‌ها کمک می‌کند کاربرد هر دستگاه را بهتر بفهمیم.

دستگاه وزنه آزاد

در این مدل، صفحه وزنه روی دستگاه قرار می‌گیرد. دستگاه‌هایی مثل برخی مدل‌های پرس پا، هاگ پا، تی بار و اسمیت در این گروه قرار می‌گیرند.

ویژگی اصلی: فشار تمرین معمولاً سنگین‌تر و نزدیک‌تر به حرکات قدرتی است.

دستگاه سیم‌کش

در این دستگاه‌ها مقاومت از طریق کابل، قرقره و وزنه منتقل می‌شود. لت، قایقی، کراس اور و مولتی جانگل نمونه‌های رایج هستند.

ویژگی اصلی: دامنه حرکت متنوع‌تر و امکان اجرای حرکات مختلف بیشتر است.

دستگاه وزنه انتخابی

در این مدل، ورزشکار با جابه‌جایی پین، مقدار وزنه را انتخاب می‌کند. بسیاری از دستگاه‌های جلو پا، پشت پا، پرس سینه و سرشانه با این سیستم ساخته می‌شوند.

ویژگی اصلی: تغییر وزنه سریع‌تر انجام می‌شود و برای تمرین عمومی باشگاهی بسیار کاربردی است.

جمع‌بندی

شناخت اسم دستگاه‌های بدنسازی و عضله هدف هرکدام، کمک می‌کند تمرین‌ها منظم‌تر، هدفمندتر و قابل‌فهم‌تر شوند. هر دستگاه نقش مشخصی در تمرین دارد؛ بعضی برای افزایش قدرت پایین‌تنه طراحی شده‌اند، بعضی عضلات سینه و پشت را هدف قرار می‌دهند و بعضی دیگر برای تمرین‌های چندمنظوره یا هوازی استفاده می‌شوند.

اگر بخواهید یک باشگاه را از نظر تمرینی کامل بررسی کنید، باید ببینید آیا تجهیزات آن تمام گروه‌های عضلانی اصلی را پوشش می‌دهند یا نه: پا، سینه، پشت، سرشانه، بازو، شکم و هوازی. هرچه این پوشش کامل‌تر باشد، ورزشکاران می‌توانند برنامه تمرینی متعادل‌تری اجرا کنند.

الموت کوشا با تولید انواع دستگاه‌های بدنسازی باشگاهی، امکان انتخاب تجهیزات متنوع برای گروه‌های عضلانی مختلف را فراهم می‌کند. برای مشاهده مدل‌های تولیدی، می‌توانید دسته‌بندی دستگاه‌های بدنسازی، دستگاه‌های پایین‌تنه، دستگاه‌های بالاتنه، دستگاه‌های سیم‌کش و تجهیزات چندکاره الموت را بررسی کنید.

سوالات متداول

اسم مهم‌ترین دستگاه‌های بدنسازی باشگاهی چیست؟

پرس پا، جلو پا، پشت پا، پرس سینه، بالا سینه، باترفلای، لت، قایقی، تی بار، پرس سرشانه، کراس اور، اسمیت، کرانچ شکم و تردمیل از شناخته‌شده‌ترین دستگاه‌های باشگاهی هستند.

دستگاه پرس پا برای کدام عضله است؟

پرس پا بیشتر عضلات چهارسر ران، باسن و همسترینگ را درگیر می‌کند و برای تقویت پایین‌تنه استفاده می‌شود.

دستگاه لت چه عضله‌ای را تمرین می‌دهد؟

لت سیمکش بیشتر عضلات زیربغل، پشت و تا حدی جلو بازو را درگیر می‌کند.

دستگاه قایقی با دستگاه لت چه تفاوتی دارد؟

لت یک حرکت کششی عمودی است و بیشتر روی عرض پشت اثر دارد، اما قایقی حرکت کششی افقی ایجاد می‌کند و بیشتر برای ضخامت عضلات پشت استفاده می‌شود.

کراس اور برای چه حرکاتی کاربرد دارد؟

با کراس اور می‌توان حرکات متنوعی مثل کراس سینه، جلو بازو کابل، پشت بازو سیم‌کش، نشر جانب کابل، فیس‌پول و حرکات اصلاحی یا تکمیلی انجام داد.

دستگاه اسمیت برای کدام تمرین‌ها استفاده می‌شود؟

اسمیت ماشین برای حرکاتی مثل اسکوات، پرس سینه، پرس سرشانه، لانج و بعضی حرکات قدرتی دیگر کاربرد دارد.

برای تمرین شکم چه دستگاه‌هایی وجود دارد؟

کرانچ شکم، میز شکم و برخی مدل‌های دستگاه شکم و پهلو برای تمرین عضلات شکم و میان‌تنه استفاده می‌شوند.